تعریف داستان کوتاه

نوشته شده در 3/7/1393 - 15:13 توسط مدیر سایت در موضوع آموزش

تعریف داستان کوتاه قرن اخیر، قرن غلبه جهانی داستان کوتاه بر دیگر انواع ادبی است. انسان دیگر آن ذوق و فراغت را ندارد که رمانهای بلند چند جلدی بخواند؛ از این رو با مطالعه داستان کوتاه گویی خود را تسکین می دهد.

زندگی را و خود را و در آیینه داستان کوتاه می جوید.

داستان کوتاه را می توان از نظر شخصیتها، نوع بیان داستان و کوتاهی و بلندی آن مورد برسی قرار داد.

در "رمان" اغلب مجموعه زندگی شخصیتی تجسم می یابد و اشخاص یا شخص مهم داستان در طول زمانی که داستان آن را در بر می گیرد پرورده می شود، ولی در داستان کوتاه چنین فرصتی وجود ندارد.

در داستان کوتاه شخصیت قبلاً تکوین یافته است و پیش چشم خواننده ی منتظر، در گیرودار کاری است که به اوج و لحظه حساس و بحرانی خود رسیده یا در جریان کاری است که قبلاً وقوع یافته اما به نتیجه نرسیده است.

نویسنده در داستان کوتاه، برشی می زند به زندگی قهرمان داستان و نقطه ای از آن را که باید به مرحله حساسی برسد انتخاب می کند.

در حالی که در رمان قسمتی یا تمام دوره زندگی قهرمانان در پیش چشم خواننده است و چشم انداز وسیع تر و گسترده تری از زندگی شخصیتها را نشان می دهد.

داستان کوتاه مثل دریچه یا دریچه هایی است که به روی زندگی شخصیت یا شخصیتهایی، برای مدت کوتاهی باز می شود و به خواننده فقط امکان می دهد که از این دریچه ها به اتفاقاتی که در حال وقوع است نگاه کند.

شخصیت در داستان کوتاه فقط خود را نشان می دهد و کمتر گسترش و تحول می یابد.

"ادگار آلن پو" نویسنده آمریکایی می گوید:

"داستان کوتاه قطعه ای تخیلی است که حادثه واحدی را، خواه مادی باشد و خواه معنوی، مورد بحث قرار دهد.
این قطعه تخیلی بدیع باید بدرخشد، خواننده را به هیجان بیارود، یا در او اثر گذارد باید از نقطه ظهور تا پایان داستان در خط صاف و همواری حرکت کند."

"داستان کوتاه" باید کوتاه باشد، اما این کوتاهی حد مشخص ندارد. "ادگار آلن پو" در این مورد نیز گفته است:

"داستان کوتاه" روایتی است که بتوان آن را در یک نشست (بین نیم ساعت تا دو ساعت) خواند. همه جزئیات آن باید پیرامون یک موضوع باشد و یک اثر را القاء کند، یک اثر واحد را.

در داستان کوتاه تعداد شخصیتها محدود است. فضای کافی برای تجزیه و تحلیل های مفصل و پرداختن به امور جزئی در تکامل شخصیتها وجود ندارد و معمولاً نمی توان در آن تحول و تکامل دقیق اوضاع و احوال اجتماعی بررسی کرد. حادثه اصلی به نحوی انتخاب می شود که هر چه بیشتر شخصیت قهرمان را تبیین کند و حوادث فرعی باید همه در جهت کمک به این وضع باشند. البته بسیاری از داستاهای کوتاه خوب هم هست که در آن این قوانین رعایت نشده است.

داستان کوتاه ممکن است خیلی کوتاه باشد و مثلا حدود 500 کلمه بیشتر نداشته باشد.

داستان کوتاه در غرب

در غرب "داستان کوتاه" به معنی امروزی در قرن نوزده شکل گرفت و اولین کسی که به صورت جدی بدان پرداخت "ادگار آلن پو" است. ادگان آلن پو علاوه بر نوشتن داستانهای کوتاه از نظر تئوری هم مطالبی در مورد آن نوشته است و داستان کوتاه را به عنوان یک نوع ادبی مطرح کرده است.

بزرگترین نویسندگان اروپایی و آمریکایی که در زمینه داستان کوتاه نام و آوازه پیدا کرده اند عبارتند از:

گوگول، گی دوموپاسان، آنتوان چخوف، کاترین منسفیلد، شرود اندرسن، اوهنری، ارنست همینگوی، کنراد، کیپلینگ و سالینجر.

داستان کوتاه در ایران

نوع ادبی "داستان کوتاه" در ایران گذشته سابقه ای ندارد.

در ایران نخستین داستان های کوتاه فارسی یعنی مجموعه ی شش داستان کوتاه "یکی بود یکی نبود" را محمد علی جمالزاده نوشت و در سال 1300 شمسی منتشر کرد.

پس از جمالزاده نویسندگانی چون صادق هدایت ، بزرگ علوی، صادق چویک، جلال آل احمد و دیگران داستانهایی نوشتند و به لحاظ کمی و کیفی در ارتقاء این نوع پدید ادبی اهتمام ورزیدند.

"داستان کوتاه" مانند هر جریان نوین ادبی در آغاز با بی مهری ها و گاه مخالفت هایی مواجه شد؛ اما به رغم این همه نویسندگانی ظهور کردند و در توجیه نظری و عملی آن دست به کوشش هایی زدند.

"داستان کوتاه" اگر با "یکی بود یکی نبود" در سطح انتقادی و طنز اجتماعی آغاز شد، به دست امثال صادق هدایت و محمود دولت آبادی و هوشنگ گلشیری به سطح بالاتری ارتقاء یافت.




این مطلب را خواندند (اعضا)

پوریا اخوان (11/3/1390),آرش شهدادی (3/5/1390),احمد رئیسی (6/5/1390),پیمان غلامرضایی (5/6/1390),سجاد عيدي زاده (26/6/1390),احسان امینی فر (10/8/1390),سید سجاد موسوی سالم(ر.رسا) (10/8/1390),فاطمه فرامرزی (25/8/1390),ندا احمدی (28/8/1390),زیبا آصفی (11/9/1390),فاطمه شریف (17/9/1390),نگین ـ مرادی (18/9/1390),احسان مرادی (20/9/1390),ارميا شاه محمدي (30/9/1390),نادر ال علی (8/10/1390),محسن نيرومند (14/10/1390),محبت غلامي (16/10/1390),فرهاد کیان (18/10/1390),کلثوم یوسفی (25/10/1390),سعید پرمشکانی زاده (11/11/1390),مسعود کیانی (13/11/1390),ابوالحسن اکبری (13/11/1390),مرتضی فــانی (فانـی) (21/11/1390),مصطفی رضائی (13/12/1390),امیرحسین صمیمی (18/12/1390),بهنام کاتبی (8/1/1391),عليرضا تائبي (22/1/1391),سید علی هاشمیان (2/2/1391),عبدالحمید انصاری(امید) (2/2/1391),الهام کرمی (5/2/1391),نادر ال علی (9/2/1391),نادر آقازاده (14/2/1391),سید داریوش طاهرزاده (20/2/1391),سعیدرضا خساره (1/3/1391),فهیمه نراقی (3/3/1391),ارسام راد (17/3/1391),سما (17/3/1391),حسین گودرزی (25/3/1391),زهرا عباسی (28/3/1391),سیدسعیدسیدصادقی (28/3/1391),وحید آخش جان (1/4/1391),سید اسدالله غضنفری (4/4/1391),مریم موسوی (4/4/1391),پوریاحقیقی (6/4/1391),مهدی گودرزی (9/4/1391),علی بدیع (16/4/1391),هادی هادوی (18/4/1391),امیر حامد دولت آبادی فراهانی (24/4/1391),سمانه.خ (26/4/1391),داریوش جعفری (1/5/1391),امیر حسین نیکخواه (سایه) (7/5/1391),مژگان ظهریبان حصاری (7/5/1391),سید جواد میرحسینی (11/5/1391),علیرضا اکبری (14/5/1391),علیرضا رحیمی (14/5/1391),نادر نینوایی (19/5/1391),آناهیتامقیمیان (21/5/1391),نعیم بلوچی (25/5/1391),زهره صفی نور (28/5/1391),سروش جنتی (4/6/1391),رضا رضازاده (19/6/1391), الهه خداوندی (25/6/1391),مریم مختاری (31/6/1391),عسل خجسته (10/7/1391),ابراهیم وجدانی (24/7/1391),ابوالحسن اکبری (24/7/1391),صلاح الدین خضرنژاد(وریا) (25/7/1391),ابوالفضل عمویی (28/7/1391),امیدباویر (3/8/1391),عسل خجسته (7/8/1391),عسل مهربان (10/8/1391),میلاد کاویانی (11/8/1391), یوسف جمالی (14/8/1391),پاشا موسوی نژاد (16/8/1391),مازیارناصری (24/8/1391),شهریار شفا (8/9/1391),سعید رنجبر (10/9/1391),مقدس مافی نژاد (10/9/1391), یوسف جمالی(م.اسفند) (11/9/1391),حسن منصوری (16/9/1391),علیرضا فراهانی (27/9/1391),ابوالحسن اکبری (23/10/1391),سنامحمودی (30/10/1391),جمال ناصری (2/11/1391), یوسف جمالی(م.اسفند) (4/11/1391),سید مجتبی حسینی (14/11/1391),سید مهدی نقیبی راد (26/11/1391),مسعود رضایی (4/12/1391),حسین آبی (5/12/1391),رضا بکرانی (20/12/1391),جلال صابری نژاد (27/12/1391),شهریار شفا (29/12/1391),روشن (7/1/1392),مائده رجائی فر (10/1/1392),علی طحانی سعدی (10/1/1392),مهرداد بهزادی (12/1/1392),نیلوفر روشن (15/1/1392),الهه یاری (17/1/1392),نیلوفر روشن (23/1/1392),مریم حسین پور (29/1/1392),فاطمه عظیمی منفرد (5/2/1392),معصومه شمسینی (13/2/1392),صبا بشیری (18/2/1392),تکتم سراجی کرمانی (20/2/1392),سالار منوری خیاوی (20/2/1392),مهساعبدلی (7/3/1392),علی مسیح (8/3/1392),حسین ایرانی (18/3/1392),فاطمه کلانتری (3/4/1392),فرشته شهرابی (14/4/1392),علی رحیمی نژاد92 (19/4/1392),علی مبینی (24/4/1392),حميد نيك بخت (26/4/1392),حسن ایمانی (31/4/1392),محدثه میرحسینی (3/5/1392),بهناز کشاورز (7/5/1392),سعید س (10/5/1392),بابک ابراهیم پور (15/5/1392),صباح آل علی (16/5/1392),سهیل طاهری (24/5/1392),مژگان همتی (2/6/1392),محمد صادق محمدی (4/6/1392),فرشته شهرابی (9/6/1392),علی خدادادیان (15/6/1392),علیرضا جداخانی (21/8/1392),احسان رضايي (17/9/1392),سیده ساجده شهریاری (20/9/1392),جلال صابری نژاد (21/9/1392),هادي ناعمي (25/9/1392),مرضیه اردستانی (27/10/1392),مهدی ایزدخواه (27/10/1392), ناصرباران دوست (27/10/1392),آرتا سین (28/10/1392),آرش شمس (29/10/1392),سید داریوش طاهرزاده (1/11/1392),وحید مداحی (1/11/1392),حامد حمیدی (1/11/1392),موژان تقوی (2/11/1392),عماد آریافر (2/11/1392),مریم امیرخیزی (3/11/1392),سعیا حیدری (3/11/1392),هامون حمزه (4/11/1392),سید جواد مهدیزاده (18/11/1392),رسول فاطمی نژاد (18/11/1392),فاطمه زهرا نصراله زاده (19/11/1392),زینب حقی (20/11/1392),هادی رادقره ویسی (24/11/1392),فردین قنبری (25/11/1392),عاطفه دلخوش (26/11/1392),وحید عامری (27/11/1392),افسانه معراجی (27/11/1392),میر حسن علوی (5/1/1393),محمد حسین عابدین زاده (15/1/1393),علی علیان نژادی (3/3/1393),هستی مهربان (11/3/1393),هستی مهربان (21/4/1393),جهان جلیلی (21/4/1393),شیدا محجوب (13/5/1393),حسین هادوی نیا (18/5/1393),جعفر حسین زاده (21/5/1393),محمد اکبری هشترودی (24/5/1393),فرزانه رازي (26/5/1393),انسیه زمانی (1/6/1393),امین کریمی (3/7/1393),آزیتا برزگر عباسپور (4/7/1393),زهرابادره (4/7/1393),آراز مشرقی (4/7/1393),شیدا محجوب (4/7/1393),پیام رنجبران(اکنون) (6/7/1393),حمیدرضا محدثی (7/7/1393),ابوالحسن اکبری (7/7/1393),دانیال فریادی (7/7/1393),سبحان بامداد (9/7/1393),محمد رحیمی (6/8/1393),پیام رنجبران(اکنون) (11/8/1393),عرشیا مهران (15/8/1393),احمد دولت آبادی (1/9/1393),

نقطه نظرات

نام: سید سجاد موسوی سالم(ر.رسا) کاربر عضو  ارسال در سه شنبه 10 آبان 1390 - 09:45

نمایش مشخصات سید سجاد موسوی سالم(ر.رسا) ممنون از توضیحات کاملی که تو این مطلب ارائه کردین.


نام: زیبا آصفی کاربر عضو  ارسال در جمعه 11 آذر 1390 - 20:34

نمایش مشخصات زیبا آصفی سباس از توضیحات کامل و جامعی که در باره داستان کوتاه اراپه دادین
سباس


نام: محسن نيرومند کاربر عضو  ارسال در چهار شنبه 14 دي 1390 - 23:39

نمایش مشخصات محسن نيرومند جالب بود دستتون درد نكنه
در مورد داستان كوتاه هم به همان شيوه كوتاه نويسي خود داستان كوتاهي نوشته بوديد كه بسيار آموزنده بود
@};-


نام: کلثوم یوسفی کاربر عضو  ارسال در یکشنبه 25 دي 1390 - 11:59

با سلام و خسته نباشید
در عين مختصري بسيار مفيد و ارزنده بود.
با سپاس فراوان - يوسفي@};-


نام: مرتضی نوری   ارسال در شنبه 13 اسفند 1390 - 09:50

خسته نباشید خدا قوت


نام: عليرضا تائبي کاربر عضو  ارسال در سه شنبه 22 فروردين 1391 - 21:41

نمایش مشخصات عليرضا تائبي ممنون


نام: پوریاحقیقی کاربر عضو  ارسال در سه شنبه 6 تير 1391 - 23:17

نمایش مشخصات پوریاحقیقی سلام مدیر عزیز
وسلام تمام اعضای محترم سایت
این سایت بسیار عالیست ولی فقط یک مشکل و خلا داره اون هم نداشتن تالار گفت وگو برای اعضاست اگر تالار وجود داشته هم طرفداران سایت بیشتر میشه و هم اعضا فعال تر میشوند
امیدوارم دیگر اعضا نیز حمایت کنند
باتشکر


نام: مهدی گودرزی کاربر عضو  ارسال در جمعه 9 تير 1391 - 10:58

نمایش مشخصات مهدی گودرزی ممنونم خیلی مفید بود @};-


نام: نعیم بلوچی کاربر عضو  ارسال در یکشنبه 29 مرداد 1391 - 16:09

نمایش مشخصات نعیم بلوچی ممنونم خوب و مفید بود


نام: ابوالحسن اکبری کاربر عضو  ارسال در دوشنبه 24 مهر 1391 - 21:32

نمایش مشخصات ابوالحسن اکبری سلام خدمت مدیرت محترم سایت تقدیروتشکر می کنم اززحمات شبانه رورزی شما که درجهت رشد وتعالی فرهنگ فارسی بخصوص داستانویسی تلاش می کنید باشد که قدردان رحمات شما باشیم .


نام: ابوالفضل عمویی کاربر عضو  ارسال در جمعه 28 مهر 1391 - 23:55

نمایش مشخصات ابوالفضل عمویی سلام... ممنونم خیلی خوب بود ... خسته نباشی...

شما که انقدر خوبی و زحمت میکشی یه لطفی کن کاربر آنلاینو نشون بده دیگه مرسی.


نام: حسن منصوری کاربر عضو  ارسال در پنجشنبه 16 آذر 1391 - 12:48

نمایش مشخصات حسن منصوری بسیار مستقیض شدم@};-


نام: مهرداد بهزادی کاربر عضو  ارسال در دوشنبه 12 فروردين 1392 - 19:14

درود! به اعتقاد بنده که این چند روزه؛ مهمان این سایت شده ام، این سایت یکی از موفقترین هاست. چون هم به آثار دوستان ارزش قائل میشه و هم مطالب آموزشی خوبی در اختیار قرار میده. منم به این مدیریت عالی؛ خسته نباشید میگم. بدرود!


نام: حسن ایمانی کاربر عضو  ارسال در دوشنبه 31 تير 1392 - 14:06

نمایش مشخصات حسن ایمانی سلام
بسیار عالی.
انشالله با برنامه ای که در این سایت در پیش گرفتم، مجموعه ای از داستانهای کوتاه بیست خطی را نگاشته و پس از رسیدن به عدد صد، آنها را به مرحله چاپ خواهم رساند. لذا با استارت کار در این سایت، انگیزه کار برای بنده بسیار بیشتر شده است.راهنمائی های دوستان نویسنده، قطعا راهگشای این مسیر دشوار خواهد بود و از مدیران عزیز این سایت نیز بی نهایت سپاسگذارم. برخی از نمونه داستانهای کوتاه بنده برای مطالعه عموم در این سایت قرار دارد.
موفق باشید
حسن ایمانی - عضو اهل قلم ایران@};-


نام: سیده ساجده شهریاری کاربر عضو  ارسال در چهار شنبه 20 آذر 1392 - 04:03

نمایش مشخصات سیده ساجده شهریاری :( مدیر بد خوو چرا جواب نویسنده های سایت رو نمیذارید اینجا همه ببینیم به وجد بیایم مدیرمون میبینتمون واسش ارزش داریم:-/ :-s [-(

مدیر باس مهربون باشه خوو:-s :(


نام: آرام   ارسال در پنجشنبه 26 دي 1392 - 01:10

مثله همیشه مفید و عالی
اما
گیج شدم
چطور تاریخ نوشتتون با تاریخ نظرات نویسندگان مطابقت نداره؟:-/


نام: فاطمه زهرا نصراله زاده کاربر عضو  ارسال در شنبه 19 بهمن 1392 - 20:13

نمایش مشخصات فاطمه زهرا نصراله زاده :) @};-
بسیار عالی


نام: زهرا بادره   ارسال در یکشنبه 12 مرداد 1393 - 22:41

سلام و عرض ادب خدمت مديريت و تمامي زحمتكشان سايت
مطالب مفيدي بود استفاده كردم
برايتان تندرستي و شادابي آرزومندم @};-


نام: زهرا بادره   ارسال در یکشنبه 12 مرداد 1393 - 22:59

سلام و عرض ادب خدمت مدیر محترم و تمامی زحمتکشان سایت محبوب من
از مطالب مفیدتان کمال استفاده را بردم خسته نباشید
از خداوند موفقیت روز افزون برایتان مسئلت دارم @};-


نام: آزیتا برزگر عباسپور کاربر عضو  ارسال در پنجشنبه 3 مهر 1393 - 00:27

نمایش مشخصات آزیتا برزگر عباسپور سلام
خسته نباشید
ممنون ازاطلاعاتی که روی سایت گذاشتید @};- @};- @};-



ارسال نظر

نام کاربری: کلمه رمز:
نام شما: ایمیل شما:
آدرس وب: http:// کد:  
استفاده از شکلک در نظر
نظر شما:
 

 نظر بصورت خصوصی برای نویسنده ارسال شود.
  مشخصات شما در این دستگاه ذخیره شود.